13 december

De kinderen komen binnen wanneer een Anton Pieck-achtige afbeelding op het bord staat geprojecteerd – aan de Kerstsfeer is niet te ontkomen als je dat zou willen – en beginnen aan het kleuren van een placemat die zij gaan gebruiken bij het kerstdiner woensdag a.s..

Zij gaan enthousiast aan de slag, alle heel verschillend in kleur gebruik, maar ook verschillend in aanpak. Er zijn kinderen die met kleine details heel precies aan het werk gaan, en er zijn er die als eerste de grote vlakken stevig aanpakken. Juf Johanna komt vandaag wat later, haar jongste kind gaat vandaag voor het eerst naar school en zij gaat even mee.

Na deze begintijd gaat de klas aan het werk met een herhaal-les rekenen. Meester Klaas neemt de sommen die gemaakt moeten worden even door. Dan begint iedereen. Ik neem intussen steeds twee kinderen mee om het klok kijken te oefenen. Deze week kreeg de klas instructie over 10 voor en 5 over de halve en hele uren, en zowel met analoge als met digitale klokken. Dit bleek voor nogal wat kinderen nog te moeilijk. Ik ga met twee kinderen alleen de kwartieren en halve/hele uren oefenen, waarbij met digitale klokken de uren boven de twaalfde met twaalf verminderd moeten worden.

De halve uren zijn voor enkele kinderen een probleem: een half uur na 9 wordt als half 9 gezien. Ik leg het uit aan de hand van de Engelse manier van zeggen: een half uur na negen is half tien. Zo ook de digitale 22:45  u wordt gezien als kwart voor tien. Ik leg het uit als bijna 23:00 / 11 uur. En natuurlijk zijn er ook twee kinderen die alles snel en zonder fouten doen.

Tijdens het speelkwartier was deze groep onlangs een tijdje verboden om te voetballen; het ging te rauw, te wild en met te weinig oog voor elkaar en teveel agressie. Vandaag kan het weer: drie tegen drie is de regel en na drie minuten moet je uit de kooi en drie anderen die aan de kant staan bij toerbeurt erin. Dit gaat goed maar na tien minuten begint toch het fanatisme sterker te worden. Twee meisjes die ook voetballen laten zich hierbij niet onbetuigd. Meester Klaas roept een keer een time-out uit voor de afkoeling.

Na de pauze begint meester Klaas met voorlezen, hij gaat verder met het Miljonairskind, deel Het verborgen eiland. De klas hangt aan zijn lippen.

Deze begon een lessenreeks over het klimaat. Vandaag gaat het daarom over het weerbericht. Juf Johanna vraagt aan de klas waar zij over het nieuws over het weer horen. Via het Jeugdjournaal, het gewone Journaal, een app op de telefoon; meester Klaas noemt nog de krant.

De kinderen krijgen kort uitleg over de vaste onderdelen van het weerbericht: wind, bewolking en zonneschijn, neerslag, temperatuur en luchtdruk. Hierna krijg ze de opdracht om in tweetallen buiten het weer te onderzoeken en vervolgens later binnen aan een zelf gemaakt weerbericht te werken. Ze krijgen een kompas (in combinatie met natte vinger omhoog steken) voor windrichting en een thermometer. De mini-metereologen gaan buiten, het is erg “water-koud”, op onderzoek uit. Zij proberen de thermometer uit, zoeken naar het noorden voor de wind en sommige schrijven ook alles getrouw en zorgvuldig op. Ik zie twee kinderen die steeds het werk ontlopen en alleen op andere kinderen reageren. Enkele vragen hulp bij het aflezen van de thermometer. Anderen ontdekken dat je de zachte wind wel degelijk voelt met je natte vinger in de lucht.

Weer binnen kost het de meeste kinderen veel moeite om alle bevindingen met elkaar in verband te brengen en tot een beeld te komen van hoe je dit weer zou kunnen beschrijven. Naarmate de morgen de middagpauze nadert laten de kinderen zich ook sneller afleiden door anderen en neemt zoals gebruikelijk in deze klas, het rumoer wat toe.

Het schrijven van het weerbericht is iets voor na de pauze.

18 december

Vanmiddag is het kerstdiner op school, ik ben ook uitgenodigd. Tegen vijf uur ’s middags arriveer ik bij de school waar al enkele kinderen en hun ouders staan te wachten . Binnen is de school feestelijk aangekleed en er is een vrolijke, opgewonden sfeer. De speelzaal is ingericht voor een groot samenzijn. Banken, matten en stoelen staan klaar om op te zitten; er is kerstverlichting en een geluidsinstallatie. Ik hoor dat alle klassen straks een eigen kerstlied gaan zingen. De docenten en andere medewerkers regelen de laatste dingen vooraf.

Dan gaat de deur open en komen de kinderen met hun ouders, meestal moeders, binnen. Ze hebben eten bij zich voor het kerstdiner; de heerlijkste geuren verspreiden zich door de school. De ouders brengen het eten naar het lokaal waar hun kind thuis hoort. De kinderen zijn vrolijk en feestelijk gekleed. Daar staan de tafels in een vierkante opstelling, zodat de kinderen elkaar allemaal kunnen aankijken, netjes gedekt te wachten op wat er komen gaat midden in het lokaal staan twee grote tafels waar al het eten uitgestald wordt. Ik zie mini-pizza’s, kleine pannenkoekjes, loempia’s, taart, stukjes gebraden kip, een bord met miniworstjes-in-bladerdeeg en nog veel meer. Als ik weer beneden bij de speelzaal ben geven enkele ouders mij een hand en zeggen dat zij het mooi vinden dat ik er bij ben.

Met de ouders als publiek komen alle klassen met hun kerstlied aan de beurt, begeleid door een mevrouw met gitaar. En komen o.a. Lui-klokje Tingelingeling en Feliz Navidad langs. Groep 5 zingt een nieuw lied: Kerstmis in de keuken waarin zo goed als alle verwijzingen naar het kerstkind verdwenen zijn en het alleen gaat om samenzijn, gezelligheid en lekker  eten. Ik ben niet erg onder de indruk van de zangprestaties van de groepen, maar het is wel gezellig.

Na het grote samenzijn gaat elke groep naar het eigen lokaal om daar te eten. Een vader helpt bij het inschenken van limonade of chocolademelk, waarbij meester Klaas en juf Johanna het buffet in goede banen leiden, door steeds drie kinderen iets te laten pakken.  De overige ouders blijven in de speelzaal en eten daar hun hapjes.

De kinderen eten of ze drie dagen uitgehongerd zijn. Een vraagt aan mij of ik zijn hapjes al geproefd heb, weer een ander wijst mij op de mini-pizza’s die ik vooral moet proberen. Het smaakt inderdaad goed. Er is veel werk gemaakt van het eten en twee moeders en de al genoemde vader laten niet af met hand- en spandiensten. Vooral de zorgzame inspanningen van de vader valt mij op, zodat ik hem op zeker moment vraag of hij ook uit een groot gezin komt. Hij kijkt verrast op en zegt “Ik ben inderdaad de zesde van negen kinderen.”

Als het eten na een half uur trager gaat en enkele bordjes niet helemaal leeg geraken, gaan twee kinderen beneden het toetje halen: een doos met cornetto-ijsjes. Deze gaan weer tamelijk snel naar binnen.

Daarna is het opruimen. Sommige kinderen, maar veelal ouders helpen met het inpakken van de resten en nemen deze mee naar huis. Tafels worden met een natte doek schoongemaakt, de vloer wordt geveegd en het afval opgeruimd. Tegen zeven uur is alles klaar en zijn de kinderen naar huis. Morgen wacht voor de kinderen de laatste schooldag terwijl vrijdag alleen de leerkrachten op school zijn. Zo is deze avond ook voor mij de laatste schoolactiviteit voor dit jaar.